Χωρίς να θέλω να τοποθετηθώ συγκεκριμένα για το χερουβικό σε βαρύ εκ του Γα, μόλις είδα το θέμα θέλα να πω κάποια πράγματα που εδώ και καιρο σκέφτομαι.
Για ποιο λόγο να γίνεται όλο αυτό το ανακάτεμα; Το μακαμομπέρδεμα έχει ανακατέψει πολλά με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το βαρύ. Από πού και έως πού βαρύ ειρμολογικός εκ του Ζω; (Λειτουργικά...) Ξεκίνησε από την "ανάγκη" να πούμε λειτουργικά στον ήχο του χερουβικού και αλλάξαμε τα φώτα στο βαρύ. Και επειδή μοιάζει ο "βαρύς" αυτός με το λέγετο όταν δεσπόζει ο Ζω (και αυτό νεότερο) έγιναν όλα αχταρμάς. Γιατί λοιπόν να έχει έστω αυτό ο «βαρύς ειρμολογικός εκ του Ζω» δεσπόζοντα το Γα; Έτσι ο Γα ανέβηκε για να κάνει πεντάχορδο με το Ζω και από πολλούς θεωρείται ως σταθερός εκεί, πρέπει να φαίνεται και στην κλίμακα του βαρέως. Μόνο στο Σουρλαντζή έχω συναντήσει λειτουργικά με δεσπόζοντα το Δι και εκφωνήσεις εκεί, πρέσβευε δε και το Γα φυσικό (φυσικά υπάρχουν και λίγες θέσεις χαμηλές που θέλουν το Γα ψηλό, κι εκεί είναι το μπέρδεμα με τη φθορά του δευτέρου, πότε μπαίνει και πότε όχι). Διαβάζοντας όμως τα τελευταία χρόνια βαρύ της παλαιάς παπαδικής βλέπω ότι μιλάμε σήμερα για άλλον ήχο. Και οι περισσότεροι σημερινοί ψάλτες θα ψάλλουν θέσεις καθαρού πρώτου (που είναι συνηθέστατο στα παπαδικά μέλη του βαρέως) με ισοκράτημα Ζω και Γα ψηλό, πράγμα που δεν ακούγεται. Ομοίως στα αργά ειρμολογικά (αργές καταβασίες και πάλι με Γα ψηλό).
Ακόμα και στη Δοξολογία Ιακώβου (πεστεγκιάρ) όπου είναι σημειωμένος ο Δι σε ύφεση (και εννοείται ο Γα φυσικός) ψάλλουν Γα ψηλό.
Γι’ αυτό μπερδεύτηκαν τα πράγματα και η Β’στάσις των τυπικών από Β’ ήχος έγινε για τους αγιορείτες βαρύς, από την εφεύρεση του Γα δίεση ως δεσπόζοντος φθόγγου στον «βαρύ ειρμολογικό εκ του Ζω».
Μετά από την αναφορά μου στο βαρύ (που δεν έχει τόσο άμεση σχέση με το θέμα) επανέρχομαι και λέω: γιατί να φτιάξω τέτοιους νέους ήχους, μου καλύπτουν κάποιο κενό;
Και μάλιστα νομίζω ότι όλα τα μπερδέματα ξεκίνησαν ή γιγαντώθηκαν από τη μελοποίηση των λειτουργικών σε όσους περισσότερους ήχους (δρόμους) γίνεται π.χ. α) πρώτος (ουσάκ Πα-Δι), πρώτος σαμπά (Πα-Γα), πρώτος επτάφωνος (Πα-Δι-Πα) κ.ο.κ.
Αφού είμαστε, τέλος πάντως, στο ειρμολογικό γένος θα έχουμε εκφωνήσει στο Δι και ψάλσιμο με δεσπόζοντα το Δι και τέλος.
Γιατί κανένας δεν πείραξε τα παραδεδομένα μέλη του στιχηραρικού γένους (στιχηρά των αίνων) να τα ψάλλει επτάφωνα ή με δεσπόζοντα το Δι; Γιατί είναι στιχηραρικά, πράγμα το οποίο σημαίνει 1,2,3 συγκεκριμένα πράγματα.
Όλη η σφαγή ξεκίνησε από τα λειτουργικά γιατί δεν υπήρχε μελοποιημένη παράδοση και ο καθένας έβαλε το χεράκι του. Αντίστοιχες καινοτομίες γίνονται σε σπάνια ψαλλόμενα μέλη όπου ο καθένας γράφει ό,τι πιο περίεργο μπορεί.
Ας αρχίσουμε να ψάλλουμε τα στιχηρά του Δ’ σε άγια ή τα στιχηραρικά του πλ α΄ εκ του Κε και «να ανακατέψουμε όσο μπορούμε περισσότερο την τράπουλα για να έχει περισσότερο ενδιαφέρον».
Συγγνώμη αν δείχνω από το λόγο μου δογματικός ή απόλυτος, θέλω να ακούσω απόψεις των ειδημονεστέρων, απλώς δε γράφω υπό τις ιδανικότερες συνθήκες και μάλιστα με πολλά διαλείμματα.
Καλημέρα
